Z Andrzejem Wajdą, laureatem Oscara, reżyserem wchodzącego niebawem na ekrany brytyjskich kin filmu „Katyń”, rozmawia Janusz Młynarski.

- Polska szkoła filmowa narodziła się w 1945 roku wraz z wejściem naszych młodych talentów do polskiego kina i otworzyła się na kino europejskie - włoski neorealizm, a skończyła postanowieniem Biura Politycznego Partii w 1960 roku, potępiającym te filmy. Nie znaczyło to jednak, że polskie kino zniknęło z ekranów i ze świadomości widzów na świecie. Stało się po prostu Polskim Kinem.

- Na pewno tak, ale przemiany Polski w procesie adaptacji do Unii Europejskiej też byłyby ciekawe. Niestety, nie mamy na ten temat ani literatury, ani filmu.

- Nie! Gdyż nie mam nic do powiedzenia na temat innych krajów poza Polską, a nawet mój film „Danton” pokazywał francuską rewolucję z polskiego punktu widzenia i upodabniał Komitet Ocalenia do działalności terrorystycznej Biura Politycznego Partii Bolszewików.

- Obawiałem się, że mój film „Katyń”, będąc pierwszym filmem na ten temat, musi zawierać zbyt wielką ilość informacji, aby być zrozumiałym nie tylko w Polsce, ale również za granicą.

- Niestety, ale jest to nieuniknione. Jest jednak różnica umierać w łóżku, jak człowiek lub ginąć jak zwierzę w matni obozów koncentracyjnych czy wojennych zawieruchach.

- Krytyka, jeśli dobrze ją rozumiem, uważa, że żaden film nie będzie dość silny i piękny, żeby wyrazić, pokazać to wydarzenie bez precedensu, jakim była sowiecka zbrodnia wobec polskich oficerów wiosną 1940 roku. Widownia w Polsce dobrze i z powagą odebrała mój film, była też liczniejsza niż na amerykańskich hitach rozrywkowych. W krajach zachodnich, gdzie partie komunistyczne redagowały podręczniki do historii najnowszej, widownia zna tylko wersję sowiecką, że Katyń zrobili Niemcy, a film z Polski traktuje jako propagandę antykomunistyczną.

- Dla mnie również Wałęsa ikoną pozostał! Mój film opowie o tych specjalistach, naukowcach i profesorach oraz instytucjach fabrykujących nową historię Polski dla potrzeb skrajnej prawicy.